Son zamanlarda yaşadığımız depremler hepimizin içini ürkütüyor ve Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğini bir kez daha hatırlatıyor. Böyle zamanlarda minik dostlarımızın, özellikle de muhabbet kuşlarının, depremi önceden hissedip hissedemediğini merak ediyoruz. Gelin, muhabbet kuşları depremi önceden hissedebilir mi sorunun cevabını bilimsel verilerle birlikte keşfedelim.
Depremler aniden gelir. Yer kabuğunda biriken enerji bir anda boşalır ve saniyeler içinde büyük bir sarsıntıya dönüşür. Bilim insanlarına göre depremin başlangıcındaki ilk küçük titreşim dalgası (P-dalgası), esas yıkıcı dalgadan (S-dalgası) çok daha önce ulaşır. Ancak insanlar bu P-dalgasını duymaz; uzmanlar bile bir depremin ancak yaklaşık 7–8 saniye öncesinden haberdar olabiliyor. Yani deprem öyle uzun bir hazırlık süresi bırakmaz.
Hayvanlar Depremleri Hissedebilir mi?
Hayvanların bazı duyuları bizden çok daha keskindir. ABD Jeoloji Kurumu’na göre pek çok hayvan, insanların duyamadığı P-dalga titreşimlerini algılayarak esas sarsıntıdan saniyeler önce tepki verebilir. Örneğin filler ve bazı kuş türleri çok düşük frekanstaki ses ve titreşimleri duyabilir. Kemirgenler ise bizim duyamadığımız yüksek frekanslı titreşimleri bile algılayabilir. Bu sayede hayvanlar esas sarsıntı gelmeden birkaç saniye öncesini hissedip tepki gösterebilir. Ancak bilim insanları bu erken uyarının da yalnızca birkaç saniyeyle sınırlı olduğunu vurgulamakta.
- Köpekler
Köpekler, insanlardan çok daha geniş bir frekans aralığında sesleri duyabilir ve hassas koku alma yetenekleri sayesinde çevredeki gaz değişimlerini algılayabilirler. Bu özellikleri, onların deprem öncesi oluşabilecek yer kabuğu titreşimlerini ve gaz salınımlarını fark etmelerine yardımcı olabilir. Ancak, köpeklerin depremi önceden hissedebildiğine dair kesin bilimsel kanıtlar sınırlıdır.
- Kediler
Kediler de çevresel değişikliklere karşı oldukça hassastır. Geniş bir frekans aralığında sesleri duyabilirler ve çevredeki titreşimleri algılayabilirler. Deprem öncesi bazı kedilerin huzursuz davranışlar sergilediği gözlemlenmiştir. Ancak, bu davranışların doğrudan depremi hissetmeyle ilişkili olup olmadığı konusunda bilimsel bir kesinlik bulunmamaktadır.
Muhabbet Kuşları Depremi Önceden Hissedebilir mi?
Peki, konuşkan minik dostumuz muhabbet kuşları bu konuda ne yapıyor? Araştırmalara göre muhabbet kuşları yaklaşık 77 Hz ile 7.6 kHz arası sesleri duyabiliyor. Bu duyma aralığı insanlarınkine çok benzer; yani muhabbet kuşlarının bizim duyamadığımız çok düşük frekansları özel olarak yakaladığını söyleyemeyiz. Dolayısıyla muhabbet kuşlarının depremin işaretlerini dakikalar öncesinden bildirdiğine dair güvenilir bir kanıt yok. Elbette kuşlar titreşimlere ve sese duyarlıdır; deprem anında huzursuz ya da tedirgin davranışlar gösterebilirler.
Sonuç
Özetle, muhabbet kuşları zeki ve duyarlı hayvanlardır ve normalde çevredeki ses ve titreşimlere tepki verebilirler. Ancak bilimsel gerçeklere göre hayvanların bile depremin saniyelerden fazla öncesini algılaması mümkün değildir. Yani bir muhabbet kuşu anormal hareket ediyorsa, bu büyük olasılıkla çok yakın geçmişteki bir titreşimin etkisindendir; uzun vadeli bir uyarı değildir. En doğru hazırlık, resmi uyarıları takip etmek ve tedbirli olmaktır. Resmi kaynakları takip edin ve çök-kapan-tutun manevrasını unutmayın.
Muhabbet kuşunuz şu zamanlarda uyku ile alakalı bir sorun yaşıyorsa uyku makalemizi de incelemeyi unutmayın!
